Hướng tới xuất khẩu thủy sản phát triển nhanh và bền vững
       Xuất khẩu thủy sản 6 tháng đầu năm 2010 đạt 2 tỷ USD, tăng trên 13%. Đây là tín hiệu lạc quan. Mừng hơn khi giá tôm xuất khẩu trên thị trường thế giới đang tăng cao, là điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tăng tốc. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều việc phải làm để ngành thủy sản hoàn thành mục tiêu xuất khẩu 4,5 tỷ USD trong năm 2010.

Bức tranh toàn cảnh
       Ảnh hưởng sự cố tràn dầu ở Vịnh Mexico đã đẩy giá tôm trên thị trường thế giới tăng mạnh, các nhà nhập khẩu Hoa Kỳ đang lùng sục mua tôm, đẩy giá tăng lên khoảng 25 – 30 % so cùng kỳ năm trước, giá tôm loại 15 con/kg tăng ở mức 16,5 – 17 USD/kg; tôm loại 20 con/kg từ 12,5 – 13 USD/kg.. cao nhất kể từ năm 2000 đến nay. Ngoài sự cố tràn dầu thì nhiều cường quốc tôm như Ấn Độ, Thái Lan, Bangladesh, Malaysia…bị mất mùa khiến sản lượng giảm mạnh. “Cung ít hơn cầu” nên giá tăng vọt, xuất khẩu tôm của Cà Mau hiện nay đang diễn biến rất tốt. Trong 6 tháng qua kim ngạch xuất khẩu đạt gần 300 triệu USD, tăng 38 % so cùng kỳ năm ngoái.
       Hiện tại, đơn hàng từ các nước đến liên tục, giá khá cao, nhưng các doanh nghiệp dè dặt, vì không đủ nguyên liệu chế biến, bỏ lỡ cơ hội thật đáng tiếc.
       Từ đầu năm đến nay, hầu hết 32 nhà máy chế biến tôm xuất khẩu chỉ hoạt động 40 – 50 % công suất tại Bạc Liêu, Sóc Trăng. Tại ĐBSCL giá tôm nguyên liệu đang tăng ở mức độ cao chưa từng thấy, tôm sú loại 20 con/kg có giá 200.000 đ/kg; loại 30 con/kg có giá từ 150.000 đ – 160.000 đ/kg; loại 40 con/kg từ 120.000 đ – 125.000 đ/kg. Thương lái săn tôm tận ao đầm, nhưng người nuôi không có tôm để bán.
       Cùng với tôm, xuất khẩu cá tra sang thị trường Nga đang phục hồi mạnh mẽ; xuất khẩu trong 6 tháng đầu năm 2010 tăng hơn 2 lần so cùng kỳ 2009.
       EU vẫn là thị trường dẫn đầu, với kim ngạch xuất khẩu khoảng 420 triệu USD, chiếm 25,5 %; tiếp theo là Nhật với 18%; Mỹ 17% đứng thứ 3. Tôm các loại vẫn là mặt hàng chiếm tỷ trọng cao nhất, tiếp đến là cá tra, basa… chiều hướng này, cả năm 2010, kim ngạch xuất khẩu cá tra sang Nga ước đạt khoảng 100 triệu USD; Tại thị trường Mỹ, xuất khẩu cá tra cũng đang khởi sắc. Kề từ  sau hội chợ Vietfish 12 – 14/6/2010 tại Trung tâm Hội chợ triển lãm Sài Gòn vừa qua, các nhà nhập khẩu Hoa Kỳ và các nước đặt hàng mua sản phẩm cá tra chất lượng rất cao, nhiều nhà máy không đủ cung cấp. Hiện nay nguồn cá tra nguyên liệu ở ĐBSCL tiếp tục thiếu nên nhà máy không thể tăng sản lượng.
       Trong khi đó, mặt hàng tiêu thụ nghêu trên thế giới cũng tăng mạnh, tuy nhiên sản lượng nghêu ở Bến Tre, Tiền Giang, Trà Vinh … không còn nhiều do nắng nóng kéo dài gây thiệt hại.
       Hiện nay, kinh tế châu Âu bất ổn, đồng EURO giảm giá nên các nhà nhập khẩu thủy sản EU đề nghị hạ giá bán bình quân khoảng 5%, đồng thời yêu cầu cho chậm thanh toán, điều này khiến các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam rất bị động: “Nếu phụ thuộc  và thị trường châu Âu sẽ rất khó khăn, do đó doanh nghiệp phải chủ động mở rộng thị trường như Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Trung Đông… càng tìm nhiều thị trường càng tốt, nhằm hạn chế rủi ro. Tuy vậy, mọi chuyện vẫn phải chờ châu Âu, bởi đây là thị trường chính tiêu thụ Thủy hải sản của Việt Nam. Nhất là cá tra, cá basa. Một khi thị trường châu Âu tiêu thụ mạnh trở lại thì các thị trường khác sẽ mạnh theo”.
       Quy chuẩn thời hội nhập
       Theo Tổng cục Thủy sản, về cơ bản xuất khẩu thủy sản năm 2010 có khả năng hoàn thành chỉ tiêu 4,5 tỷ USD, nhưng không thể chủ quan, khi nhu cầu thị trường ngày càng khắt khe về an toàn vệ sinh thực phẩm; Nếu như trước đây doanh nghiệp xuất khẩu chỉ cần tiêu chuẩn HACCL, ISO.9000…tiêu chuẩn toàn cầu của hiệp Hội bán lẻ Anh quốc BRC dành cho thực phẩm; tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế IFS, ISO22000… Đối với hải sản khai thác phải chứng minh nguồn gốc theo luật IUU; Thủy sản nuôi trồng phải áp dụng tiêu chuẩn quốc tế Global GAP, đang trở thành điều kiện cấp thiết. Theo Tổng cục Thủy sản, từ nay đến cuối năm 2010 sẽ có trên chục doanh nghiệp đạt tiêu chuẩn Global GAP. Đây là một động lực hướng tới: “Sản xuất công nghiệp hiện đại, quy mô lớn, thúc đẩy ngành Thủy sản phát triển nhanh và bền vững”, thay đổi dần cách làm ăn cũ manh mún, lạc hậu. Nuôi theo Global GAP giá thành tăng khoảng 20% và hộ cá thể rất khó thực hiện. Vì vậy, doanh nghiệp đứng ra liên kết với hộ nuôi từ 1 – 2 ha trở lên để hình thành vùng nuôi tập trung. Doanh nghiệp đóng vai trò nòng cốt, hỗ trợ kỹ thuật, vốn, giống, thức ăn, thu mua nguyên liệu, đáp ứng theo đòi hỏi quốc tế chính là vấn đề bức bách hiện nay để ngành thủy sản phát triển nhanh và bền vững.

Bản tin từ: http://www.thuysanvietnam.com.vn